فتق دیسک گردن چیست؟ علائم، درمان و بهترین پزشک در تهران 1405

آخرین به‌روزرسانی در 18 آگوست 2026 توسط مائده علی شیر

فتق دیسک گردن زمانی ایجاد می‌شود که بخش داخلی و نرم دیسک بین مهره‌های گردنی از قسمت آسیب‌دیده لایه بیرونی دیسک بیرون زده و به ریشه‌های عصبی یا در مواردی نخاع فشار وارد کند. این عارضه می‌تواند باعث درد و خشکی گردن، انتشار درد به شانه و دست، گزگز و بی‌حسی دست یا ضعف عضلات شود. البته وجود فتق دیسک در MRI لزوماً به معنای نیاز به جراحی نیست و انتخاب روش درمان به شدت علائم، وضعیت عصبی و یافته‌های معاینه و تصویربرداری بستگی دارد.

بهترین مراکز درمان فتق دیسک گردن در تهران

فتق دیسک گردن چیست؟

فتق دیسک گردن یا Cervical Disc Herniation یکی از مشکلات ستون فقرات گردنی است که زمانی رخ می‌دهد که بخش نرم و ژله‌ای داخل دیسک، از طریق پارگی یا آسیب در لایه خارجی دیسک به سمت بیرون جابه‌جا شود. در صورتی که این بیرون‌زدگی به ریشه‌های عصبی یا نخاع فشار وارد کند، ممکن است علائمی مانند درد، بی‌حسی، گزگز یا ضعف در گردن، شانه، بازو و دست ایجاد شود. البته برخی افراد ممکن است دچار فتق دیسک باشند اما هیچ علامتی نداشته باشند و این مشکل تنها در تصویربرداری مشخص شود.

دیسک‌های بین مهره‌های گردن مانند بالشتک‌هایی بین مهره‌ها قرار گرفته‌اند و به جذب فشار و حرکت ستون فقرات کمک می‌کنند. با افزایش سن، فرسایش دیسک‌ها، برخی فعالیت‌های فیزیکی، وضعیت نامناسب بدن و در مواردی آسیب یا ضربه می‌توانند احتمال آسیب‌دیدگی دیسک را افزایش دهند.

مهم‌ترین ویژگی‌های فتق دیسک گردن عبارت‌اند از:

• بیرون‌زدگی بخش داخلی دیسک از لایه خارجی آسیب‌دیده
• فشار یا تحریک ریشه‌های عصبی در صورت قرار گرفتن فتق در مسیر عصب
• ایجاد درد گردن و درد تیرکشنده به شانه، بازو یا دست
• بروز گزگز و بی‌حسی در دست یا انگشتان
• ایجاد ضعف عضلات دست یا بازو در موارد درگیری عصبی
• در صورت فشار قابل‌توجه بر نخاع، احتمال بروز اختلال تعادل یا مشکل در راه رفتن

صرف مشاهده فتق دیسک در MRI به این معنا نیست که فرد حتماً به جراحی نیاز دارد؛ تصمیم‌گیری درباره درمان به علائم، معاینه عصبی و یافته‌های تصویربرداری بستگی دارد.

علائم فتق دیسک گردن بر اساس محل درگیری عصب

علائم فتق دیسک گردن تا حد زیادی به محل بیرون‌زدگی دیسک و ریشه عصبی تحت فشار بستگی دارد. فتق دیسک ممکن است تنها باعث درد و خشکی گردن شود یا در صورت تحریک ریشه‌های عصبی، علائمی مانند درد تیرکشنده، بی‌حسی، گزگز و ضعف را در شانه، بازو، ساعد یا انگشتان ایجاد کند. در مواردی که نخاع تحت فشار قرار بگیرد، علائم جدی‌تری مانند اختلال تعادل و مشکل در راه رفتن نیز ممکن است ایجاد شود.

آیا محل درد می‌تواند سطح فتق دیسک گردن را مشخص کند؟

الگوی درد، بی‌حسی و ضعف می‌تواند سرنخ مهمی درباره ریشه عصبی درگیر باشد، اما تنها بر اساس محل درد نمی‌توان سطح فتق دیسک گردن را به‌طور قطعی مشخص کرد. پزشک برای تشخیص دقیق، علائم و معاینه عصبی را در کنار نتایج تصویربرداری، به‌ویژه MRI، بررسی می‌کند.

اگر همراه با درد گردن، ضعف پیشرونده دست یا پا، اختلال در راه رفتن و تعادل، یا سایر علائم عصبی قابل توجه ایجاد شده است، مراجعه پزشکی باید جدی گرفته شود.

عکس فتق دیسک گردن

عکس فتق دیسک گردن نشان می دهد که دیسک‌ های بین مهره ‌ای از دو بخش اصلی تشکیل شده ‌اند: هسته داخلی  (نرمی) و پوشش خارجی (سخت). در تصویر، معمولاً هسته داخلی که به سمت بیرون برآمده است، نشان داده می‌شود.

فتق دیسک گردن معمولاً در نواحی C5-C6 یا C6-C7 رخ می‌دهد. این نواحی در تصاویر با مهره‌های گردن مشخص می‌شوند.

همچنین در تصویر، می‌توان فشار بر روی عصب‌ های مجاور را مشاهده کرد. این فشار می‌تواند باعث درد، بی‌حسی یا ضعف در دست‌ها شود.

درمان خانگی دیسک گردن

دیسک گردن یا فتق دیسک گردن می ‌تواند باعث درد و ناراحتی شود. اما برای تسکین موقت و در مواقع اضطرار روشهای درمان خانگی دیسک گردن تا حدی موثر است. توجه داشته باشید که این روش‌ها فقط موقتی هستند و حتماً باید برای درمان اصولی و پزشکی به پزشک متخصص مراجعه کنید. روش‌ های درمان خانگی دیسک گردن عبارت است از:

• استراحت کافی و تغییر وضعیت نشستن و خوابیدن می ‌تواند به کاهش فشار بر روی دیسک‌ها کمک کند. سعی کنید در حالت‌های راحت‌تری استراحت کنید.
• استفاده از کمپرس گرم یا سرد، کمپرس سرد برای کاهش التهاب و درد در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول استفاده کنید. و کمپرس گرم بعد از این مدت، می ‌تواند به آرامش عضلات و تسکین درد کمک کند.
• داروهایی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن می‌ توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند. حتماً طبق دستور مصرف کنید.
• انجام تمرینات کششی ملایم می‌تواند به بهبود دامنه حرکتی و کاهش درد کمک کند. تمرینات تقویتی برای عضلات گردن نیز مفید است.
• ماساژ ملایم ناحیه گردن می‌تواند به کاهش تنش و درد کمک کند.
• مصرف مواد غذایی غنی از امگا-۳ و آنتی ‌اکسیدان ‌ها می‌تواند به بهبود وضعیت عمومی بدن و کاهش التهاب کمک کند.

همچنان تاکید می کنیم که این روش‌ها تنها تسکین موقتی هستند و برای درمان اصولی و کامل دیسک گردن، ضروری است که به پزشک متخصص مراجعه کنید.

درمان فتق دیسک گردن

درمان فتق دیسک گردن شامل روش‌ های مختلفی است که می‌ تواند به کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی کمک کند. در زیر، روش ‌های درمانی را در یک جدول توضیح می ‌دهیم:

فتق دیسک گردن مهره ۵ و ۶

فتق دیسک گردن در ناحیه مهره‌ های ۵ و ۶ (C5-C6) یکی از شایع ‌ترین نوع فتق‌ ها در ناحیه گردن است. این وضعیت معمولاً به دلیل فشار یا آسیب به دیسک ‌های بین مهره ‌ای ایجاد می ‌شود و می ‌تواند باعث بروز علائم و مشکلات مختلفی شود.

علل فتق دیسک C5-C6 عبارتند از:

• با افزایش سن، دیسک ‌های بین مهره‌ ای خشک و کمتر انعطاف‌ پذیر می‌شوند.
• ضربه یا آسیب به ناحیه گردن می‌تواند منجر به فتق دیسک شود.
• کارهایی که نیاز به خم شدن مکرر گردن دارند یا بارهای سنگین را بلند می‌کنند، می‌توانند خطر فتق را افزایش دهند.

فتق دیسک گردن مهره ۵ و ۶ می ‌تواند تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی فرد داشته باشد. اگر شما یا کسی که می‌شناسید به این مشکل دچار است، توصیه می‌شود که با یک متخصص مشورت کنید.

The neck is part of a long flexible column, known as the spinal column or backbone, which extends through most of the body. The cervical spine (neck region) consists of seven bones (C1-C7 vertebrae), which are separated from one another by intervertebral discs. These discs allow the spine to move freely and act as shock absorbers during activity.

Attached to the back of each vertebral body is an arch of bone that forms a continuous hollow longitudinal space, which runs the whole length of the back. This space, called the spinal canal, is the area through which the spinal cord and nerve bundles pass. The spinal cord is bathed in cerebrospinal fluid (CSF) and surrounded by three protective layers called the meninges (dura, arachnoid, and pia mater).

At each vertebral level, a pair of spinal nerves exit through small openings called foraminae (one to the left and one to the right). These nerves serve the muscles, skin and tissues of the body and thus provide sensation and movement to all parts of the body. The delicate spinal cord and nerves are further supported by strong muscles and ligaments that are attached to the vertebrae.

گردن بخشی از یک ستون انعطاف‌پذیر و بلند به نام ستون فقرات یا ستون مهره‌هاست که در امتداد بخش زیادی از بدن قرار دارد. ستون فقرات گردنی (Cervical Spine) که ناحیه گردن را تشکیل می‌دهد، شامل هفت مهره C1 تا C7 است. این مهره‌ها به وسیله دیسک‌های بین‌مهره‌ای از یکدیگر جدا شده‌اند. دیسک‌ها امکان حرکت آزادانه ستون فقرات را فراهم می‌کنند و هنگام فعالیت مانند ضربه‌گیر عمل می‌کنند.

در قسمت پشتی هر جسم مهره‌ای، یک قوس استخوانی قرار دارد که یک فضای توخالی و پیوسته را تشکیل می‌دهد. این فضای طولی که در تمام طول ستون فقرات امتداد دارد، کانال نخاعی (Spinal Canal) نامیده می‌شود و نخاع و دسته‌های عصبی از داخل آن عبور می‌کنند. نخاع درون مایع مغزی-نخاعی (CSF) قرار دارد و توسط سه لایه محافظ به نام مننژها (Meninges) احاطه شده است. این سه لایه عبارت‌اند از دورا ماتر (Dura Mater)، آراکنوئید (Arachnoid) و پیا ماتر (Pia Mater).

در هر سطح از ستون فقرات، یک جفت عصب نخاعی از طریق سوراخ‌های کوچکی به نام فورامن‌ها از ستون فقرات خارج می‌شوند؛ یکی در سمت چپ و دیگری در سمت راست. این اعصاب وظیفه عصب‌رسانی به عضلات، پوست و بافت‌های بدن را بر عهده دارند و در نتیجه امکان ایجاد حس و حرکت در بخش‌های مختلف بدن را فراهم می‌کنند. نخاع و اعصاب ظریف نیز توسط عضلات و رباط‌های قدرتمندی که به مهره‌ها متصل هستند، حمایت و محافظت می‌شوند.

منابع: aans.org

علت فتق دیسک گردن

فتق دیسک گردن به دلیل تغییرات و آسیب‌ های مختلف در دیسک‌ های بین مهره ‌ای ایجاد می ‌شود. در ادامه به برخی از مهمترین علت فتق دیسک گردن اشاره کردیم:

• با افزایش سن، دیسک ‌های بین مهره‌ای به تدریج دچار تغییرات می ‌شوند. این تغییرات شامل کاهش آب در دیسک ‌ها و از دست دادن خاصیت الاستیسیته آنهاست، که می ‌تواند منجر به فتق شود.
• آسیب ‌های حاد مانند تصادفات، سقوط یا ضربه‌ های ورزشی می توانند به دیسک ‌ها آسیب برسانند و باعث فتق شوند.
• کارهایی که نیاز به خم شدن مکرر گردن، بلند کردن بارهای سنگین یا انجام حرکات تکراری دارند، می‌توانند فشار زیادی بر دیسک ‌ها وارد کرده و احتمال فتق را افزایش دهند.
• برخی افراد به طور ژنتیکی مستعد ابتلا به مشکلات دیسکی هستند. تاریخچه خانوادگی می‌تواند نقش مهمی در این زمینه داشته باشد.
• ناهنجاری ‌های ساختاری در ستون فقرات می‌توانند خطر ابتلا به فتق دیسک را افزایش دهند. این شامل مشکلاتی مانند اسکولیوز (انحراف ستون فقرات) می‌شود.
• اضافه وزن می ‌تواند فشار بیشتری به ستون فقرات و دیسک‌ها وارد کند و خطر فتق را افزایش دهد.
• استرس‌ های روحی و تنش‌های فیزیکی می‌توانند به انقباض عضلات و فشار بر روی دیسک‌ها منجر شوند.

فتق دیسک گردن Cervical disc herniation می ‌تواند ناشی از ترکیبی از عوامل فوق باشد. برای پیشگیری و مدیریت این مشکل، توصیه می‌شود که سبک زندگی سالمی داشته باشید و در صورت بروز علائم، به پزشک مراجعه کنید.

آیا فتق دیسک گردن بدون جراحی درمان می‌شود؟

بله، فتق دیسک گردن در بسیاری از موارد بدون جراحی قابل درمان یا کنترل است و معمولاً درمان غیرجراحی به‌عنوان رویکرد اولیه در بیمارانی که دچار علائم شدید عصبی نیستند، در نظر گرفته می‌شود. بسیاری از بیماران با گذشت زمان و استفاده از روش‌های محافظه‌کارانه مانند دارو، اصلاح فعالیت‌های روزمره و فیزیوتراپی بهبود پیدا می‌کنند و نیازی به عمل جراحی ندارند.

روش‌های متداول درمان غیرجراحی فتق دیسک گردن شامل موارد زیر است:

• داروهای ضدالتهاب و مسکن: برای کاهش درد و التهاب، در صورت تجویز و تأیید پزشک.
• فیزیوتراپی: تمرینات اختصاصی می‌توانند به بهبود حرکت گردن، کاهش درد و تقویت عضلات کمک کنند.
• کاهش فعالیت‌های تشدیدکننده درد: بهتر است برای مدتی از حرکات یا فعالیت‌هایی که علائم را تشدید می‌کنند، اجتناب شود.
• اصلاح وضعیت بدن: به‌خصوص هنگام نشستن، کار با کامپیوتر و استفاده از تلفن همراه.
• گرما یا سرما: در برخی بیماران می‌تواند به کاهش موقت درد و اسپاسم کمک کند.
• تزریق دارو در موارد منتخب: پزشک ممکن است در صورت تداوم درد، تزریق اپیدورال کورتیکواستروئید را برای کاهش موقت التهاب و درد در نظر بگیرد.

با این حال، وجود ضعف پیشرونده در دست یا پا، اختلال تعادل و راه رفتن یا نشانه‌های درگیری نخاع می‌تواند نیاز به ارزیابی تخصصی سریع‌تر داشته باشد. در چنین شرایطی، صرفاً ادامه درمان محافظه‌کارانه بدون بررسی پزشک مناسب نیست و ممکن است جراحی برای رفع فشار عصبی یا نخاعی مطرح شود.

نکته مهم: هدف درمان غیرجراحی لزوماً «برگرداندن دیسک به حالت اولیه» نیست؛ هدف اصلی کاهش التهاب و درد، کنترل علائم عصبی و بازگرداندن عملکرد بیمار است. انتخاب روش درمان باید بر اساس علائم، معاینه عصبی و یافته‌های تصویربرداری انجام شود.

آیا پارگی دیسک گردن خطرناک است؟

پارگی دیسک گردن می ‌تواند عوارض و خطرات جدی به همراه داشته باشد. در ادامه به برخی از این خطرات اشاره می ‌شود:

• پارگی دیسک می ‌تواند باعث فشار بر روی عصب ‌های گردن شود که ممکن است منجر به درد، بی‌ حسی یا ضعف در بازوها و دست‌ ها شود.
• بسیاری از افراد با پارگی دیسک گردن دچار درد شدید و مزمن می ‌شوند که ممکن است کیفیت زندگی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
• در برخی موارد، فشار بر روی عصب ‌ها می ‌تواند به مشکلات حرکتی در دست‌ها و بازوها منجر شود، که این موضوع می‌ تواند فعالیت ‌های روزمره را دشوار کند.
• اگر پارگی دیسک درمان نشود، ممکن است عوارض طولانی ‌مدتی مانند آرتروز گردن یا تغییرات دائمی در ساختار ستون فقرات ایجاد شود.
• در موارد نادر، پارگی دیسک می‌ تواند به سندرم دم اسبی (Cauda Equina Syndrome) منجر شود که یک وضعیت اورژانسی است و نیاز به درمان فوری دارد.
• پارگی دیسک گردن می‌تواند خطرناک باشد و نیاز به ارزیابی و درمان پزشکی دارد. در صورت بروز علائم، توصیه می‌شود که به پزشک مراجعه کنید تا از بروز عوارض جدی جلوگیری شود.

فوق تخصص گردن و شانه در تهران

در خصوص ضرورت و اهمیت انتخاب بهترین فوق تخصص گردن و شانه در تهران هر چه بگوییم، کم گفته ایم. چرا که شانه و گردن عضوی بسیار حساس در بدن است و انتخاب بهترین فوق تخصص گردن و شانه در تهران می‌ تواند تأثیر زیادی بر روی روند درمان و بهبودی شما داشته باشد. به همین خاطر بر آن شدیم تا در این بخش به معرفی بهترین فوق تخصص گردن و شانه در تهران بپردازیم:

دکتر مهسا موسوی متخصص مغز و اعصاب

دکتر مهسا موسوی یکی از بهترین فوق تخصص ‌های گردن و شانه در تهران است. ایشان با سال ‌ها تجربه در زمینه درمان بیماری‌ های مرتبط با ستون فقرات و مفاصل گردن، به عنوان یک متخصص معتبر شناخته می ‌شوند.

دکتر موسوی به طور ویژه در تشخیص و درمان مشکلاتی مانند دیسک گردن، آرتروز و آسیب ‌های ورزشی تخصص دارد. بیماران او از روش‌ های درمانی مدرن و تکنیک ‌های کم‌ تهاجمی بهره‌ مند می ‌شوند که به بهبود سریع‌ تر و کاهش عوارض جانبی کمک می‌کند.

دکتر شبنم رفیع ‌زاده متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات

دکتر شبنم رفیع ‌زاده نیز یکی از نام‌ های برجسته در زمینه فوق تخصص گردن و شانه در تهران است. ایشان با تمرکز بر روی درمان‌های نوین و تحقیق در حوزه پزشکی، به بیماران خود خدماتی با کیفیت بالا ارائه می‌دهند.

دکتر رفیع ‌زاده به ویژه در درمان عوارض ناشی از آسیب‌ های ورزشی و جراحی‌ های پیچیده موفقیت‌ های چشمگیری داشته‌ اند. بیماران او به خاطر رویکرد انسانی و دلسوزانه ‌اش به درمان‌های پزشکی، او را به عنوان یک پزشک قابل اعتماد می‌شناسند.

آدرس مطب دکتر شبنم رفیع زاده: شهرک غرب، بر بلوار مرزداران، نبش خیابان بهار ،

نوبت دهی تلفنی متخصص گردن و شانه در تهران: 02182802192

در این مطلب توضیح دادیم فتق دیسک گردن چیست؟ علت و عوامل آن را بررسی کردیم.از خطرات آن گفتیم و بیان داشتیم روشهای درمان دیسک گردن چگونه است؟ در پایان اگر سوال یا ابهامی دارید، با ما در میان بگذارید. همچنین برای رزرو نوبت از بهترین دکتر متخصص شانه و گردن با ما تماس بگیرید.

سوالات متداول