اسکن هسته ای پاراتیروئید چیست؟ کاربرد، عوارض و هزینه 1405

آخرین به‌روزرسانی در 16 فوریه 2026 توسط مریم فرجی

ر

اسکن هسته ای پاراتیروئید چیست و چرا اهمیت دارد؟ چگونه پزشکان می‌ توانند عملکرد غدد پاراتیروئید را بدون جراحی و تنها با یک تصویر دقیق ارزیابی کنند؟ در دنیای پزشکی مدرن، اسکن‌ های هسته‌ ای به عنوان پنجره‌ ای به درون بدن عمل می‌ کنند و اطلاعاتی حیاتی درباره فعالیت‌ های سلولی و عملکرد اندام‌ ها ارائه می‌ دهند.

اسکن هسته‌ ای پاراتیروئید یکی از این روش‌ های پیشرفته است که نقش کلیدی در تشخیص بیماری‌ هایی مانند هایپرپاراتیروئیدیسم ایفا می‌ کند. اما این تکنولوژی چگونه کار می‌ کند، چه مزایایی دارد، و در چه شرایطی توصیه می‌ شود؟

اسکن هسته ای پاراتیروئید

اسکن هسته‌ ای پاراتیروئید یکی از روش‌ های تصویربرداری پیشرفته در پزشکی هسته‌ ای است که برای بررسی عملکرد و موقعیت غدد پاراتیروئید به‌کار می‌ رود. این اسکن به‌ ویژه در تشخیص بیماری‌ هایی مانند هایپرپاراتیروئیدیسم و شناسایی آدنوم‌ های پاراتیروئید قبل از جراحی اهمیت دارد.

عنوان	توضیح
🔍 نام روش	اسکن هسته‌ ای پاراتیروئید (Parathyroid Scintigraphy)
🧪 نوع تصویربرداری	پزشکی هسته‌ ای با استفاده از رادیوایزوتوپ (معمولاً Tc-99m sestamibi)
🎯 هدف اصلی	شناسایی غدد پاراتیروئید پرکار یا ناهنجار، معمولاً در هایپرپاراتیروئیدیسم
🕒 مدت زمان انجام	حدود ۱ تا ۲ ساعت بسته به پروتکل و نوع اسکن
💉 نحوه انجام	تزریق ماده رادیواکتیو، سپس تصویربرداری با گاما‌کمرا در چند مرحله
📈 مزایا	غیرتهاجمی، دقت بالا در تشخیص محل غدد، کمک به برنامه‌ ریزی جراحی
⚠️ موارد احتیاط	بارداری، شیردهی، حساسیت به مواد رادیواکتیو
🏥 کاربردهای بالینی	تشخیص آدنوم پاراتیروئید، بررسی عملکرد غدد، تعیین محل قبل از جراحی
🔄 جایگزین‌ ها یا مکمل‌ ها	سونوگرافی گردن، MRI، CT، PET در موارد خاص

اسکن هسته ای پاراتیروئید چقدر طول میکشد

مدت زمان انجام اسکن هسته ای پاراتیروئید معمولاً بین ۱ تا ۲ ساعت است، اما بسته به نوع پروتکل مورد استفاده و شرایط بیمار ممکن است کمی متفاوت باشد. این فرآیند شامل مراحل زیر است:

• تزریق ماده رادیواکتیو (مانند Tc-99m sestamibi) که چند دقیقه زمان می‌ برد.
• انتظار برای جذب ماده در بافت‌ها که معمولاً حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول می‌ کشد.
• تصویربرداری اولیه با گاما‌کمرا
• تصویربرداری تأخیری که ممکن است تا یک ساعت پس از تزریق انجام شود.

در برخی مراکز، اسکن ممکن است در دو مرحله انجام شود: یک مرحله در همان روز و مرحله دوم چند ساعت بعد یا حتی روز بعد، بسته به نیاز پزشک برای بررسی دقیق‌ تر.

بیشتر بدانید: اسکن هسته ای چیست؟

تفسیر جواب اسکن هسته ای پاراتیروئید

قبل از هر چیز مهم است بدانید که تفسیر جواب اسکن هسته ای پاراتیروئید نیازمند دانش تخصصی پزشکی است و فقط پزشک متخصص می‌ تواند بر اساس شرایط بالینی، آزمایش‌ های همراه و تصاویر اسکن، تشخیص دقیق ارائه دهد. چرا که اسکن هسته ای برای تشخیص سرطان بکار میرود پس نمیتوان به سادگی از آن عبور کرد. جدول زیر صرفاً یک راهنمای عمومی برای آشنایی با اصطلاحات رایج در گزارش اسکن و معنای احتمالی آن‌ هاست.

اصطلاح در گزارش	تفسیر احتمالی
Uptake نرمال	جذب ماده رادیواکتیو در محدوده طبیعی؛ عملکرد غدد پاراتیروئید نرمال است.
Increased uptake	جذب بیش از حد ماده؛ ممکن است نشان‌دهنده آدنوم یا هایپرپلازی پاراتیروئید باشد.
Focal activity	ناحیه‌ای با جذب متمرکز؛ احتمال وجود آدنوم یا غده پاراتیروئید پرکار.
No significant uptake	عدم جذب قابل توجه؛ ممکن است نشان‌دهنده عملکرد طبیعی یا غدد غیر فعال باشد.
Delayed washout	باقی‌ماندن ماده در غده در تصاویر تأخیری؛ نشانه‌ای از آدنوم پاراتیروئید.
Ectopic parathyroid gland	وجود غده پاراتیروئید در محل غیرمعمول؛ ممکن است نیاز به جراحی دقیق‌تری باشد.
Multigland disease	درگیری چند غده؛ معمولاً در هایپرپاراتیروئیدیسم ثانویه یا سوم دیده می‌شود.
Negative scan	عدم مشاهده جذب غیرطبیعی؛ ممکن است به دلیل آدنوم کوچک یا موقعیت خاص باشد.

جواب اسکن هسته ای پاراتیروئید نرمال

در جواب اسکن هسته ای پاراتیروئید اسکن نرمال:

• جذب ماده رادیواکتیو در غدد پاراتیروئید کم یا نامشخص است
• هیچ ناحیه‌ای با جذب متمرکز یا باقی‌ماندن ماده در تصاویر تأخیری دیده نمی‌ شود
• غدد در محل معمول خود قرار دارند و عملکرد غیرطبیعی مشاهده نمی‌ شود

عوارض اسکن هسته ای پاراتیروئید برای اطرافیان

عوارض اسکن هسته ای پاراتیروئید برای اطرافیان بیمار بسیار ناچیز و تقریباً غیرقابل توجه است، زیرا میزان ماده رادیواکتیو استفاده‌ شده در این نوع تصویربرداری بسیار کم و کنترل‌شده است. با این حال، رعایت برخی نکات احتیاطی می‌تواند خیال همه را راحت‌تر کند. این نکات عبارتند از:

• پرتوهای رادیواکتیو از بدن بیمار به اطراف منتشر نمی‌ شوند به‌صورت خطرناک یا مداوم. ماده رادیواکتیو تزریق‌ شده در بدن بیمار عمدتاً درون اندام‌ها باقی می‌ماند و به‌سرعت دفع می‌ شود.
• تماس کوتاه‌ مدت با بیمار پس از اسکن کاملاً بی‌خطر است، به‌ویژه در محیط‌ های عمومی یا خانگی.
• اطرافیان باردار یا کودکان خردسال بهتر است تا چند ساعت پس از اسکن، فاصله‌ ای نسبی (مثلاً یک متر) را رعایت کنند، صرفاً به‌ عنوان احتیاط.
• ماده رادیواکتیو معمولاً طی ۲۴ ساعت از بدن دفع می‌ شود، عمدتاً از طریق ادرار، بنابراین توصیه می‌ شود بیمار پس از اسکن مایعات فراوان بنوشد و بهداشت فردی را رعایت کند.

باز هم تاکید می کنیم برای اطرافیان، هیچ خطری جدی یا دائمی وجود ندارد. این نوع اسکن‌ ها در سراسر جهان به‌ طور روزمره انجام می‌ شوند و پروتکل‌های ایمنی آن‌ها کاملاً استاندارد و مطمئن هستند. اگر کسی در خانواده‌تان این اسکن را انجام داده، فقط کافی‌ست توصیه‌ های ساده‌ ای مثل فاصله‌ گرفتن موقت و نوشیدن آب را رعایت کند.

کاربرد اسکن هسته ای پاراتیروئید چیست؟

اسکن هسته‌ ای پاراتیروئید (یا همان سینتی‌ گرافی پاراتیروئید) یک روش تصویربرداری بسیار دقیق و کاربردی است. مهم‌ ترین کاربردهای آن عبارتند از:

کاربرد	توضیحات
محل‌یابی غدد پرکار	پیدا کردن دقیق محل غددی که بیش از حد فعال هستند و باعث افزایش کلسیم خون می‌ شوند.
تشخیص آدنوم	شناسایی تومورهای خوش‌ خیم (آدنوم) و تمایز آن‌ها از بافت‌ های سالم اطراف.
راهنمایی جراحی	کمک به جراح برای انجام عمل‌ های کم‌ تهاجمی (با برش کوچک) با نشان دادن دقیق ناحیه مشکل‌دار.
یافتن غدد جابه‌جا	شناسایی غددی که در جای طبیعی خود نیستند (مثلاً در قفسه سینه یا نزدیک مری) و پیدا کردن آن‌ها.
ارزیابی بعد از عمل	بررسی اینکه آیا بافت باقی‌ مانده بعد از جراحی دوباره فعال شده است یا خیر.

هزینه اسکن پاراتیروئید

اسکن هسته ای پاراتیروئید یک روش تصویربرداری است که برای ارزیابی غدد پاراتیروئید و تشخیص بیماری‌ های مرتبط با آن‌ ها استفاده می‌ شود.

این اسکن معمولاً به کمک تکنیک‌ های هسته‌ ای مانند اسکن با گالیوم یا تکتنیوم انجام می‌ شود. هدف از این اسکن شناسایی وجود تومورها، هایپرپاراتیروئیدیسم و دیگر اختلالات غدد پاراتیروئید است.

هزینه‌ اسکن پاراتیروئید ممکن است بسته به محل انجام آزمایش، نوع تکنیک مورد استفاده و پوشش بیمه متفاوت باشد. در زیر جدولی از هزینه‌ های تقریبی این اسکن ارائه شده است:

نوع اسکن	هزینه (تومان)
اسکن با تکتنیوم	۱,۰۰۰,۰۰۰ – ۲,۰۰۰,۰۰۰
اسکن با گالیوم	۱,۵۰۰,۰۰۰ – ۳,۰۰۰,۰۰۰
هزینه مشاوره پزشک	۳۰۰,۰۰۰ – ۷۰۰,۰۰۰
هزینه آزمایشات اضافی	۵۰۰,۰۰۰ – ۱,۰۰۰,۰۰۰

اسکن سستامیبی پاراتیروئید

اسکن سِستامیبی پاراتیروئید یک روش تصویربرداری پیشرفته در پزشکی هسته‌ ای است که برای شناسایی غدد پاراتیروئید غیرطبیعی، به‌ویژه در بیماران مبتلا به هیپرپاراتیروئیدیسم (پرکاری پاراتیروئید)، استفاده می‌ شود. نحوه انجام اسکن سستامیبی پاراتیروئید به این صورت است:

• ماده رادیواکتیو تکنسیوم-۹۹m سستامیبی به بدن تزریق می‌ شود.
• این ماده توسط غدد پاراتیروئید جذب می‌ شود، به‌ویژه اگر غده‌ ای بیش‌ فعال یا دارای آدنوم باشد.
• تصویربرداری در دو مرحله انجام می‌ شود:
  • مرحله اولیه: بلافاصله پس از تزریق
  • مرحله تأخیری: چند ساعت بعد برای افتراق دقیق بین بافت‌های طبیعی و غیرطبیعی

علائم سرطان پاراتیروئید

سرطان پاراتیروئید یک بیماری نادر اما جدی است که معمولاً با افزایش شدید سطح کلسیم خون (هایپرکلسمی) همراه است. این سرطان از سلول‌ های غدد پاراتیروئید منشأ می‌ گیرد و علائم آن اغلب مشابه تومورهای خوش‌ خیم پاراتیروئید است، اما شدت و پیامدهای آن می‌ تواند متفاوت باشد. از جمله علائم رایج سرطان پاراتیروئید عبارتند از:

علائم عمدتاً ناشی از بالا بودن سطح کلسیم خون هستند و شامل موارد زیر می‌ شوند:

• تشنگی شدید و ادرار زیاد
• خستگی مزمن و ضعف عضلانی
• تهوع، استفراغ و سوءهاضمه
• یبوست و بی‌اشتهایی
• تغییرات خلق‌وخو: افسردگی، زودرنجی، عصبانیت
• درد در ناحیه شکم یا کمر
• اختلال در تمرکز و حافظه
• توده یا تورم قابل لمس در گردن (ممکن است بلع یا صدا را تحت تأثیر قرار دهد)

تشخیص این سرطان دشوار است، زیرا علائم آن با تومورهای خوش‌ خیم پاراتیروئید هم‌ پوشانی دارد. معمولاً نیاز به آزمایش خون، سونوگرافی تخصصی، و بررسی سطح هورمون PTH وجود دارد.

اسکن پاراتیروئید چگونه است

حتماً! در جدول زیر، مراحل و ویژگی‌ های اسکن هسته ای پاراتیروئید (با استفاده از ماده رادیواکتیو سستامیبی) به‌صورت خلاصه و منظم آورده شده است:

مرحله / ویژگی	توضیحات
🧪 نوع اسکن	اسکن پزشکی هسته‌ای با تکنسیوم-۹۹m سستامیبی
🎯 هدف اصلی	شناسایی غدد پاراتیروئید غیرطبیعی (آدنوم یا هیپرپلازی)
💉 ماده تزریقی	تکنسیوم-۹۹m سستامیبی (Tc-99m sestamibi)
⏱ زمان تصویربرداری	دو مرحله: تصویربرداری اولیه (بلافاصله) و تأخیری (۲ تا ۳ ساعت بعد)
🖼 نوع تصویر	تصاویر گاما از گردن و قسمت بالای قفسه سینه
🏥 مدت زمان انجام	حدود ۲ تا ۳ ساعت (با احتساب زمان انتظار بین دو مرحله)
⚠ آمادگی قبل از اسکن	معمولاً نیاز به قطع برخی داروها یا ناشتا بودن نیست، مگر با دستور پزشک
✅ مزایا	دقت بالا، غیرتهاجمی، کمک به تعیین محل دقیق غده پیش از جراحی
💰 هزینه تقریبی در ایران	بین ۱.۵ تا ۵.۵ میلیون تومان (بسته به مرکز و نوع بیمه)
📌 موارد منع استفاده	بارداری، حساسیت به ماده رادیواکتیو (با مشورت پزشک بررسی می‌شود)

بعد از اسکن هسته ای چه بخوریم

بعد از انجام اسکن هسته‌ ای، معمولا توصیه‌ هایی برای تغذیه وجود دارد که به شما کمک می‌ کند تا به بهبود خود ادامه دهید و از عوارض جانبی جلوگیری کنید. در زیر چند نکته مهم آورده شده است:

• آب و مایعات
• غذاهای سبک
• غذاهای غنی از فیبر
• پرهیز از کافئین و الکل
• توجه به عوارض جانبی

توجه به تغذیه مناسب بعد از اسکن هسته‌ای می‌تواند به بهبود سریع‌تر و راحت‌تر شما کمک کند. در صورت داشتن هر گونه سؤال یا نگرانی، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.

عوارض اسکن هسته ای تیروئید

اسکن هسته ای پاراتیروئید یکی از روش‌ های تصویربرداری دقیق و نسبتا ایمن برای بررسی عملکرد و ساختار غده تیروئید است. با این حال، مانند هر روش پزشکی، ممکن است برخی عوارض خفیف یا نگرانی‌ هایی برای بیمار یا اطرافیان وجود داشته باشد. عوارض احتمالی برای بیمار:

• واکنش‌های خفیف به ماده رادیواکتیو: مانند قرمزی، درد یا حساسیت در محل تزریق
• احساس خستگی یا بی‌حالی: معمولاً موقتی و زودگذر
• حساسیت پوستی یا آلرژی خفیف: در موارد نادر
• نگرانی از تابش: میزان تابش بسیار کم و کنترل‌شده است و معمولاً خطری ندارد

این روش بسیار ایمن است و در صورت رعایت نکات ساده، هیچ خطری جدی برای بیمار یا اطرافیان ایجاد نمی‌ کند.

بهترین مرکز اسکن پاراتیروئید در تهران

اگر به دنبال بهترین مراکز اسکن هسته ای پاراتیروئید در تهران هستید، دو گزینه برجسته و قابل اعتماد در غرب تهران وجود دارند که با تجهیزات پیشرفته، تیم پزشکی متخصص و محیطی حرفه‌ ای، خدماتی دقیق و ایمن ارائه می‌دهند: مرکز پزشکی ویستان و کلینیک ایمان.

این مراکز نه‌تنها در زمینه تصویربرداری هسته‌ ای تخصص دارند، بلکه در تشخیص و بررسی عملکرد غدد پاراتیروئید با استفاده از تکنیک‌ های مدرن مانند SPECT و استفاده از رادیوداروهای مناسب، بسیار موفق عمل کرده‌اند. موقعیت جغرافیایی مناسب، همکاری با بیمه‌ های تکمیلی و پاسخگویی سریع از دیگر مزایای این مراکز است.

در ادامه، اطلاعات این دو مرکز را در قالب جدول مشاهده می‌کنید:

🏥 نام مرکز	📍 آدرس	🎯 تخصص و خدمات برجسته	☎️ اطلاعات تماس
مرکز پزشکی ویستان	سعادت‌آباد، چهارراه سرو	اسکن پاراتیروئید، اسکن قلب، استخوان، تیروئید و…	02191090158
کلینیک ایمان	مرزداران، ساختمان ایمان	تصویربرداری هسته‌ای تخصصی، اسکن پاراتیروئید و…	02191092878

این مراکز در غرب تهران واقع شده‌اند و با بهره‌گیری از تکنولوژی روز دنیا و کادر درمانی مجرب، انتخابی عالی برای انجام اسکن‌های دقیق و تخصصی پاراتیروئید محسوب می‌شوند.

سوالات متداول

سخن پایانی

در این مقاله به بررسی اسکن هسته ای پاراتیروئید پرداختیم؛ روشی دقیق و تخصصی برای تشخیص عملکرد غدد پاراتیروئید که نقش مهمی در تنظیم کلسیم بدن دارند.

با اشاره به اهمیت انتخاب مرکز مناسب برای انجام این نوع تصویربرداری، دو مرکز برجسته در غرب تهران را معرفی کردیم: مرکز پزشکی ویستان و کلینیک ایمان.

📞 برای دریافت نوبت و مشاوره تخصصی، می‌توانید با این مراکز تماس بگیرید.